Po godzinach

Odpowiednio urządzony gabinet stomatologiczny to połowa sukcesu i świetny zabieg marketingowy. Jeśli pacjent będzie się dobrze czuł w gabinecie, a co ważniejsze w poczekalni, chętnie do nas powróci. To element równie istotny jak wysoki poziom świadczonych usług i jeśli jedno z drugim ze sobą współgra, jesteśmy skazani na sukces.

Kolory są niezwykle istotne dla każdego człowieka, odgrywają ogromną rolę w jego życiu.

KOŁO BARW

Analiza koła barw dostarcza podstawowej wiedzy o kolorach i ich wzajemnych relacjach (rys. 1). Kolory podstawowe to czerwony, żółty i niebieski, po zmieszaniu dają pozostałe barwy koła. Wyróżniamy również barwy drugorzędne (podstawowa i podstawowa) oraz trzeciorzędne (drugorzędna i podstawowa). W rzeczywistości istnieje nieskończona liczba odcieni kolorów, które powstają z kombinacji dwunastu barw znajdujących się w kole. Analiza koła pomaga zrozumieć, dlaczego ludzie postrzegają układy barw jako przyjemne/nieprzyjemne, ciepłe/zimne czy jasne/ciemne. Kolory możemy dobierać również na zasadzie harmonii i kontrastu. Barwy harmonijne sąsiadują ze sobą na kole barw (np. niebieska i ciemnofioletowa), tworząc wrażenie spokoju i relaksu. Barwy kontrastowe natomiast znajdują się po przeciwstawnych stronach koła barw (np. fioletowa i żółta) i działają pobudzająco.

Nieskończoną liczbę kombinacji możemy tworzyć za pomocą czerni i bieli. Są to przeciwstawne końce spektrum barw – biel odbija światło i zawiera w sobie wszystkie inne kolory, natomiast czerń światło pochłania. Analogicznie biel rozjaśnia kolory, które stają się bardziej pastelowe, bledsze i lżejsze, a czerń przyciemnia i pogłębia, przez co wydają się kameralne i nasycone.

Kolory dzielimy na ciepłe i zimne w zależności od tego, jak wiele mają w sobie gorącej czerwieni lub zimnego błękitu. Kolory po ciepłej stronie koła barw (czerwony, pomarańczowy, żółty) wydają się bliżej patrzącego, przez co wywołują iluzję zmniejszania przestrzeni. Kolory zimne natomiast (błękity, zielenie) sprawiają wrażenie oddalenia i większej przestrzeni. Są to bardzo istotne właściwości przy tworzeniu układów kolorystycznych, ponieważ kolory kreują klimat wnętrza i pozwalają na wydobycie lub ukrycie niektórych jego cech (2).

STWARZAMY WŁASNY KLIMAT

Cechy barw są uniwersalne i ponadczasowe, dlatego nie ma znaczenia, czy wykorzystujemy tę wiedzę do projektowania własnego mieszkania czy gabinetu stomatologicznego. Poniżej kilka informacji dotyczących barw, pomagających stworzyć wnętrze odpowiadające naszym upodobaniom oraz warunkom lokalowym i odnaleźć własny niepowtarzalny styl.

Barwy ziemi – neutralne i naturalne – piasku, kamienia, nieba, liści. Świetnie komponują się z naturalnymi materiałami (kamień, drewno, cegła etc.), nadają się do wszystkich wnętrz, bez względu na wielkość pomieszczenia.

Pastele to wszelkie odcienie różu, bladych zieleni, brzoskwini, turkusów, szarości etc. Tworzą one atmosferę odpoczynku oraz sprawiają, że małe lub ciemne pomieszczenia wydają się większe i bardziej przestronne.

Ciepło, cieplej, gorąco – kolory z ciepłej palety barw nadają pomieszczeniom przytulny i intymny klimat, który działa jednocześnie pobudzająco i sprawia wrażenie wytwornego. Głębokie, ciepłe kolory pasują przede wszystkim do dużych pomieszczeń, które z zastosowaniem innych kolorów będą wydawały się zimne i nieprzytulne. Idealnie nadają się do nowoczesnych wnętrz w połączeniu z bielą, czernią oraz elementami metalowymi lub szklanymi.

Klimat śródziemnomorski – śródziemnomorska paleta barw składa się z kolorów morza, nieba, słońca i ziemi. Podstawową barwą tego zestawu jest błękit, występujący jako dominanta kolorystyczna lub jako akcent w odcieniach lazuru czy turkusu. Kluczowy dla śródziemnomorskiej palety jest kontrast zimnych i ciepłych barw, który daje uczucie chłodu w lecie i przytulne ciepło w zimie.

Nowoczesność – styl nowoczesny wymaga czystych linii, prostoty i minimalnej liczby przedmiotów, dzięki czemu pomieszczenia wydają się większe, dobrze zorganizowane i schludne. Kolory są czyste i proste, a nowoczesna paleta korzysta zarówno z bieli i barw neutralnych, jak i bardzo jaskrawych. Punktem wyjścia dla tworzenia gamy barwnej są różne odcienie bieli: z jednej strony są to czyste
biele – imitujące sterylność, z drugiej biele złamane, pomagające tej sterylności uniknąć. Typowym nowoczesnym połączeniem jest skomponowanie połączenia bieli i czerni, które nieodłącznie kojarzy się z luksusem i elegancją. We wnętrzu o nowoczesnym wystroju podkreślamy proste linie mebli i architektury, rezygnując z bibelotów i niepotrzebnych ozdób. Śmiało można wprowadzić tapicerki w geometryczne wzory, a całości znakomicie dopełnią dodatki ze szkła, metalu, kamienia, a nawet plastiku (2).

KOLOROWA PSYCHOLOGIA

Barwy oddziałują na psychikę człowieka i jego zachowanie, dlatego tak ważny jest odpowiedni dobór kolorów w gabinecie stomatologicznym czy w poczekalni, gdzie wolelibyśmy uniknąć negatywnego pobudzenia pacjenta przed zabiegiem, w zamian za jego zrelaksowanie i spokój. Niektóre barwy wywołują reakcje emocjonalne, a każdy kolor niesie ze sobą odpowiednią energię. (3)

Kolor ma znaczenie

Biały przynosi spokój, dobre samopoczucie, łagodzi emocje i stres, daje poczucie swobody; jednak zbyt dużo bieli może powodować poczucie osamotnienia i smutku; kojarzy się z czystością i niewinnością, zachęca do działania.

Żółty wzmacnia system nerwowy, stymuluje mózg, rozjaśnia myślenie i poprawia pamięć, to kolor ciepła i życia, wywołuje radość i pobudza do życia, pomocny w przezwyciężaniu konfliktów.

Pomarańczowy leczy nadwyrężone nerwy, korzystnie wpływa na układ trawienny, zwiększa naturalną odporność organizmu, przywraca chęć do życia, zwiększa motywację do działania, podnosi poczucie własnej wartości, kojarzy się z owocami, egzotycznymi kwiatami i ptakami.

Różowy podnosi poczucie bezpieczeństwa, zjednuje sympatię, likwiduje napięcia mięśniowe i łagodnie pobudza organizm, niewskazany dla osób niedojrzałych emocjonalnie, gdyż może je przytłaczać, kojarzy się z delikatnością dziecięcego świata.

Czerwony pobudza akcję serca, krążenie krwi, wzmacnia organizm, pobudza, wzmacnia mięśnie, pomaga pokonywać złe myśli, ale wzmaga też siłę przeżywania gniewu; jest symbolem ognia i ciepła.

Fioletowy wpływa korzystnie na mózg i układ nerwowy, działa oczyszczająco i antyseptycznie, tłumi uczucie głodu, pomaga przezwyciężyć lęki i obsesje.

Zielony służy sercu, reguluje krążenie krwi, działa odprężająco, gdyż kojarzy się z naturą, wywołuje uczucie spokoju i bezpieczeństwa; czysta zieleń jest uważana za kolor neutralny, czyli pełni rolę koloru równoważącego, zwiększa optymizm, wiarę w siebie i innych.

Niebieski obniża ciśnienie krwi, reguluje sen, uśmierza ból, działa przeciwzapalnie, pobudza umysł do pracy; zbyt dużo niebieskiego może działać przygnębiająco; sprzyja samodzielności, wspiera intuicję, ułatwia podejmowanie decyzji.

Granatowy to kolor munduru i atramentu, dlatego kojarzy się z biurem, pracą i zarządzaniem, to kolor struktur, urzędów, zasad i dyscypliny; dla osób lubiących ład i porządek.

Brązowy tworzy aurę bezpieczeństwa, choć w dużej ilości może przygnębiać, jest synonimem ciepła, roztacza atmosferę spokoju i harmonii; sprzyja izolowaniu się od świata.

Czarny działa wspierająco i ochronnie, przeciwdziała niepożądanym zmianom, sprzyja trwaniu przy własnych opiniach i nieuleganiu presji, izolacji (3).

WYBIERAMY KOLOR

To, jakimi kolorami się otaczamy, ma bardzo duże znaczenie. Przed wyborem kolorystyki warto dobrze się zastanowić i przeanalizować znaczenie poszczególnych barw. Odpowiednio dobrana kolorystyka może bowiem korzystnie wpływać na nastrój i wydajność personelu oraz odprężenie pacjenta czekającego na zabieg i odwrotnie – nieumiejętny dobór kolorów oraz złe zestawienia mogą powodować rozdrażnienie, zmęczenie czy złe samopoczucie.

Gabinet stomatologiczny

Do gabinetu stomatologicznego najczęściej wybierane są kolory jasne, pastelowe lub różne odcienie bieli. Wynika to z kilku względów: po pierwsze z psychologicznego działania tych kolorów (spokój, pozytywne nastawienie), po drugie gabinety te najczęściej są nieduże, a wiadomo, że jasne barwy optycznie powiększają pomieszczenia, a po trzecie i najważniejsze są to barwy zarezerwowane dla placówek służby zdrowia, kojarzące się z czystością, sterylnością i profesjonalizmem.

Warto jednak w jakiś sposób zaakcentować go wyrazistym kolorem wiodącym, mogącym pojawić się w różnych konfiguracjach np.: na unicie i innych sprzętach medycznych, w tym przykładzie zastosowano żywy, optymistycznie nastrajający kolor – pomarańczowy, który
kojarzy się z profesjonalizmem przyjaznym klientowi (np. logo banku ING lub sieci komórkowej Orange); na kilku dużych powierzchniach, jak ściany, rolety okienne, powierzchnie meblowe, zastosowano jaskrawożółtą barwę, która wprowadza wiele życia i pozytywnej energii; jest to prosty zabieg, który z pewnością doda zestresowanemu pacjentowi odrobinę odwagi; biały gabinet z czarnym unitem pośrodku może nie wygląda zbyt przyjaźnie, ale niewątpliwie robi wrażenie; jeśli określimy nasz styl jako elegancki, ekskluzywny i z klasą, jest to idealny wybór; kolor niebieski zawsze jest dobrym rozwiązaniem dla gabinetu stomatologicznego; mimo że jest chłodny, kojarzy się z profesjonalizmem i czystością, a także działa uspokajająco; pastelowe kolory w odcieniach różu są ciekawym rozwiązaniem przede wszystkim dla gabinetu przyjmującego dzieci; łagodna kolorystyka daje poczucie bezpieczeństwa i zjednuje sympatię.

Poczekalnia, recepcja

Poczekalnia daje nam dużo więcej możliwości, jeśli chodzi o zastosowane kolory i styl. Mimo że stylów, w których możemy urządzić poczekalnię, jest mnóstwo, pamiętajmy, że powinna być ona spójna ze wszystkimi pomieszczeniami (gabinet, toaleta, pomieszczenia socjalne), dlatego najczęściej stawia się na nowoczesność. Proste formy i dobrze zorganizowane wnętrza dają poczucie bezpieczeństwa, profesjonalizmu i czystości. Nie zapominajmy również o małych pacjentach, którym trzeba zapewnić przestrzeń do zabawy i zajęcia się w chwili oczekiwania na lekarza – młody człowiek jest nie tylko
zdenerwowany, ale również niecierpliwy – dzieci kochają żywe kolory.

Profesjonalne zaprojektowanie gabinetu czy kliniki stomatologicznej jest bardzo ważne i warto w to zainwestować. Pacjent z pewnością wybierze taki gabinet, w którym będzie miło i przytulnie, a na wizytę będzie mógł poczekać na wygodnej kanapie, w pięknym wnętrzu, przy dźwiękach uspokajającej muzyki. Unikajmy nieuporządkowanych krzeseł i tzw. „gumolitu” o niezidentyfikowanej, do niczego niepasującej barwie – porządek, ład i styl w poczekalni i gabinecie odzwierciedlają nas i naszą pracę.

Oto kilka propozycji: ściany w kolorze czystej oraz złamanej bieli w połączeniu z oliwkową zielenią skórzanej kanapy; całości dopełnia ściana z mrożonego szkła i designerskie dodatki (białe kule); ciepła pomieszczeniu dodają drewniana podłoga i dwie okazałe draceny; ta sama konfiguracja kolorystyczna może pojawić w innym ułożeniu – zielone ściany, ocieplające drewno podłogi i ściany (z odpowiednim oświetleniem) oraz białe skórzane fotele i żywe białe kwiaty w wazonie; można postawić również na styl „domowo, przytulnie”; poczekalnia wygląda jak salon – zielona kanapa z poduszkami, lampa oraz geometryczne wzory na obrazach; wszystko na tle złamanej bieli daje efekt uporządkowania, mimo domowego charakteru; 10 poczekalnia z recepcją w ciepłych barwach na ścianach w połączeniu z bielą i szarymi płytkami na podłodze; całości dopełniają jasne meble, nowoczesne formy oraz kwiaty; innym pomysłem na recepcję jest żywa czerwień połączona z ciemnym drewnem, metalem i skórą, ważnym detalem jest rozjaśniająca całość biel oraz czarno-biała fototapeta; jeśli mamy do dyspozycji dużą przestrzeń, warto postawić na nowoczesny minimalizm: duże, przestronne okna i widoczna za nimi zieleń już dają efekt estetyczny i uspakajający, nie warto więc tej przestrzeni przesłaniać niepotrzebnymi detalami, wystarczy skórzana kanapa i efektowne kwiaty; całość ociepla wykładzina dywanowa w ciepłym beżowym odcieniu; czarna skórzana kanapa, szklany stół i żywe kwiaty w wazonie dobrane do amarantowego dywanu – czego chcieć więcej – klasa i styl bez większego wysiłku; najważniejsze są kolory i porządek; ciepłe barwy połączone z chłodnymi błękitami – efekt wzmocniony podziałem na cztery strefy: kanapa, ściana tej samej wielkości, posadzka i obrazy dają poczucie porządku i spokoju, a o to chodzi w poczekalni gabinetu stomatologicznego; czerń i biel to przeciwstawne spektrum barw, które zawsze są gwarancją elegancji i sterylności.

Powyższe propozycje to zaledwie próbka. Architektura wnętrz oraz kombinacje kolorystyczne dają nieograniczone możliwości. Przy projektowaniu gabinetu czy kliniki stomatologicznej, poza doborem kolorystyki, warto zwrócić uwagę na materiały i wybierać takie, które pasują do większości wnętrz, są gwarancją nie tylko dobrego smaku, ale również łatwo utrzymać je w czystości – metal (lampy, dodatki), szkło (stoły, półki, szafki, drzwi, przepierzenia), drewno (podłogi, ściany, meble, drzwi), skóra (kanapy, fotele), płytki ceramiczne i kamień (podłogi, ściany). Dodatkowym elementem dopełniającym wnętrze oraz czyniącym je bardziej przyjaznym są kwiaty, zarówno doniczkowe, jak i cięte, najważniejsze, żeby były żywe.

Jeśli mają Państwo wątpliwości co do wyboru kolorystyki lub ergonomicznego rozmieszczenia wyposażenia, warto skorzystać z usług profesjonalnego architekta wnętrz. Nie rezygnujcie jednak z własnych pomysłów i podkreślania indywidualnego stylu.

*architekt wnętrz

Piśmiennictwo:

1. www.kolorystyka.pl

2. A. Justin: Kolor i farba, 1001 pomysłów, Wydawnictwo Arkady, Warszawa 2009.

3. Podstawy ergonomii i fizjologii pracy. Wpływ barw na człowieka w procesie pracy, www.dbc.wroc.pl

4. E Grandjean: Fizjologia pracy. Zarys ergonomii, PZWL, Warszawa 1971.

5.Talejko E., Od czego zależy samopoczucie i jego psychiczna zdolność do pracy, PWN, Warszawa 1977.

6. Gilewicz J., Oświetlenie i barwa, JKraków 2001.